"Voor de waardigheid van zeelieden" – In gesprek met Stefanie Langos

Bezoeken aan boord als kern van het werk

"De kern van ons werk zijn de bezoeken aan boord", benadrukt Stefanie Langos meteen aan het begin. Want zelfs in de haven is het voor veel bemanningsleden niet vanzelfsprekend om aan land te gaan. "Vaak moeten zeelieden ook in de haven aan boord blijven." De medewerkers van de zeemansmissie komen daarom rechtstreeks naar het schip. Daarbij gaat het niet alleen om pastorale gesprekken, maar ook om zeer concrete ondersteuning in het dagelijks leven. "We doen er alles aan om het leven van de zeelieden aan boord te vergemakkelijken." Dat kan het vervangen van een kapotte koffiezetapparaat zijn – "voor mensen, die in ploegendienst werken is dat enorm belangrijk" – of het regelen van dringend benodigde medicijnen.
In veel havensteden over de hele wereld exploiteert de Zeemansmissie ook zeemansclubs. Deze plaatsen zijn "ruimtes om op adem te komen", ver weg van het lawaai van machines en dienstroosters.

Tussen eenzaamheid en onrechtvaardigheid

Wat houdt zeelieden vooral bezig? "Eenzaamheid is een groot thema", zegt Langos. De lange scheidingen van familie en partners laten hun sporen na. Daar komen nog "starre hiërarchieën aan boord, problemen met racisme of niet nagekomen contracten" bij. Zeelieden melden keer op keer, dat afgesproken lonen niet volledig worden uitbetaald. "Dat zorgt voor enorme druk, vooral als gezinnen thuis afhankelijk zijn van dat geld."

Extreme belasting op zee

De arbeidsomstandigheden zijn op veel plaatsen extreem veeleisend. "Het ontbreken van verlof, soms 70-urige werkweken en ploegendiensten leiden tot oververmoeidheid en uitputting", legt Langos uit. Deze voortdurende belasting blijft niet zonder gevolgen: "Oververmoeidheid kan leiden tot ernstige ongevallen." Precies dan komt de psychosociale noodhulp van de zeemansmissie in actie. "Meestal komen we in actie na ernstige ongevallen aan boord. Daarnaast bezoeken we de zeelieden ook in het ziekenhuis." Maar ook andere extreme situaties behoren tot de realiteit. "Piraterij blijft een groot probleem", zegt ze. Bijzonder schokkend is het hoge aantal zelfmoorden onder zeelieden. "We ondersteunen de bemanning ook na het tragische verlies van een bemanningslid."

Digitale pastorale zorg met praktische hindernissen

Met het online aanbod dsm.care heeft de Zeemansmissie een digitale pastorale zorg opgezet. "Onze 24-uurs chat-hotline is een laagdrempelig aanbod", legt Langos uit. Toch zijn er hindernissen: "Vaak is er geen wifi aan boord en is eigen data-volume erg duur." Sommige zeelieden moeten honderden euro’s per maand betalen om online contact te kunnen houden. "Dat is voor velen nauwelijks betaalbaar."

Internationale samenwerking als basis

Internationaal heeft de Duitse Zeemansmissie een uitgebreid netwerk. Ze maakt deel uit van de International Christian Maritime Association (ICMA), een samenwerkingsverband van 27 lidorganisaties wereldwijd. "Voor een enkele organisatie alleen zou dit werk helemaal niet haalbaar zijn", benadrukt Langos. Door de regelmatige uitwisseling op wereldconferenties blijven alle betrokkenen op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

Persoonlijke motivatie en duidelijke eis

Voor Stefanie Langos persoonlijk is haar engagement vooral één ding: "Het werk bij de Zeemansmissie is echt spannend, veelzijdig en intercultureel – gewoon een zinvolle bezigheid." En als ze meteen iets zou mogen veranderen in het internationale zeevaartsysteem? Haar antwoord komt zonder aarzelen: "Veel meer landverlof voor de zeelieden." Dat is "een ongelooflijk belangrijke factor voor de geestelijke gezondheid". Mensen hebben behoefte aan een tegenwicht voor het zware leven aan boord – "met veel isolatie, lange diensten en voortdurende overprikkeling door luidruchtige machines, die 24 uur per dag draaien."

140 jaar engagement

Dit jaar viert de overkoepelende organisatie Deutsche Seemannsmission e.V. haar 140-jarig bestaan. Al generaties lang zet de organisatie zich in voor de rechten, waardigheid en het welzijn van zeelieden – de mensen zonder wie ons dagelijks leven wereldwijd nauwelijks denkbaar zou zijn.